Nimet Geldi Ekine - Türkiye’nin Ekmeklerinin Öyküsü

Yazar: Artun Ünsal

Yayın Evi: Yapı Kredi Yayınları

Nimet Geldi Ekine-Türkiye’nin Ekmeklerinin Öyküsü, Artun Ünsal’ın Anadolu’daki peynir ve zeytin/zeytinyağı kültürlerini araştırma serüveninin ardından, yazarı ve okuru kültürümüzde yeni ufuklara taşıyan yeni bir yolculuk. Dünyada kişi başına en çok tahıl tüketilen ülkelerden biri olan, yüzlerce çeşit ekmeğin yapıldığı Türkiye’de, ekmeğin öyküsü ihmal edilemezdi kuşkusuz. Artun Ünsal ve Murat Germen’in, Marmara’dan Ege’ye, Karadeniz’den Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya, Akdeniz’den İç Anadolu’ya uzanarak giriştikleri bu keşif yolculuğu yalnızca Türkiye’nin ekmeklerinin öyküsü değil, Türkiye’yi ve Türkiyeliyi de anlatıyor bize.

Bugün büyük şehirlerde normal ekmeğin yanında birçok çeşit ekmek vitrinlere çıkmakla birlikte, birçoğu tarifini Batı’dan almaktadır. Anadolu ekmeklerini anlatan bu kitap, aslında o vitrinlerde yer alabilecek yüzlerce lezzetli ekmeğe de işaret etmektedir. Bu ekmekler fırınların vitrinlerini renklendirirken, yüzyıllar öncesinden getirdikleri lezzetlerini geleceğe taşımış olacak. Yeni ekmek çeşitlerini denemek isteyen ustalara önemli bir kaynak niteliğindeki bu kitap, aynı zamanda gıda sektörü içindeki tüm taraflara Anadolu birikimini sunuyor.

Taze Ekmekler Sıcak Öyküler

Yazar: Binnur Akhun Önen

Yayınevi: İnkılap Kitabevi

Yedi bölüm ve atmışı aşkın tariften oluşan kitapta, her tarif kendine özgü bir öyküyle yer alıyor. Yazar çoğunlukla makinede yapılan ekmeklerin tariflerini verse de ara sıra tavada, fırında da değişik lezzetleri anlatıyor. Kitabı hazırlamaya lisedeki matematik öğretmeninin şu ifadesi ile yola çıkıyor: 'Bir şeyi bilmiyorsanız hakkında kitap yazın'. Başarılı bir ekmek yapmanın püf noktalarını ölçü ve makine ayarlarını, mayaları, lezzetli-pratik tarifleri ve kendinizden bir şeyler bulabileceğiniz sıcacık öyküleri bu kitapta fazlasıyla bulacaksınız.

Hititler Döneminde Anadolu’da Ekmek

Yazar: Güngör Karauğuz

Yayınevi: Arkeoloji ve Sanat Yayınları

Bu ilginç çalışmada, Hitit çiviyazılı kaynakları ele alınarak, Anadolu'da bugün tüketilmekte olan yerel ekmeklerle Hitit ekmekleri arasındaki bağlantılar araştırılmaktadır. Hitit Dönemi'nde ekmeğin, tarlanın sürülmesinden itibaren geçirdiği tüm evreler çiviyazılı metinlerden takip edilerek incelenmektedir. Hitit ekmek çeşitleri ile bugün Anadolu'da tüketilen ekmek çeşitleri arasındaki yakın benzerlikler konusunda ilginç veriler ortaya konmaktadır.

Ayrıca Hitit bayram ve kült törenlerinde hangi ekmeğin ne oranda tüketildiği, bayram ve ritüel kutlamalarında hangi tanrı için özel olarak yapıldığı araştırılmaktadır. Sadece tanrıya sunulduğu düşünülen ekmek çeşitleri ile bu ekmeklerin hangi kutsal mekanlarla ilintili olduğu da irdelenmektedir.

İstanbul Anıları 1897-1940

Yazar: Hagop Mıntzuri

Yayınevi: Tarih Vakfı Yurt Yayınları

1886-1978 yılları arasında yaşayan Hagop Mıntzuri’nin bu kitabı, o dönemin İstanbul yaşantısını, sıradan insanlar ve olaylar üzerinden anlatır. Yazar, kitabında fırıncılara ve hamurkarlara da yer verir. O dönem Osmanlı ve Türkiye’sinde fırıncılık mesleğini kavrayabilmek açısından Hagop Mıntzuri’nin anıları önemli bir kaynak niteliğindedir. O dönem ile bugünü karşılaştırma imkanı veren kitap, fırıncılık mesleğindeki değişimleri ve değişmeyenleri gözler önüne sermektedir. Fırıncının o gün var olan sorunlarının bugün de devam ettiğini acı bir şekilde görmekteyiz. Şu cümleler o günü anlamak açısından yeterli olacaktır: “Hem okula gidecek, hem fırın çıraklığı yapacaktım. Yerime kimseyi getiremezdim. Çünkü birisi bulunsa ona para ödenecekti. Oysa ekmekçiliğin karı o kadar azdı ki işi en az parayla çevirmeye gayret ederdik.”

Kitapta ilginç noktalardan biri de, ekmeği üreten ile satıcısının ayrı olması. Ekmeği üreten fırıncı olmasına rağmen satan kişi tablakar olarak adlandırılan ve at arabasına yüklediği ekmekleri semt semt gezerek satan kişiydi. Bu kişilerin sattığı ekmek üzerinden ücret aldığını, eğer başka bir fırıncı kar oranını yüksek tutarsa tablakarın da o fırıncının ekmeğini dağıttığını görüyoruz. Sıradan yaşamları anlatan İstanbul Anıları, yazarın 1897-1940 yılları arasındaki gözlemlerine dayanıyor.

Gurbet Pastası/Hemşinliler, Göç ve Pastacılık

Yazar: Uğur Biryol

Yayınevi: İletişim Yayınevi

Hemşinliler, geçtiğimiz yüzyıl dönümünde ekmek parası kazanmak için Rusya gurbetine gittiler. Orada, ekmek ve pasta yapmayı öğrendiler. Hem de çok iyi öğrendiler. Bizzat Rusya'da nam salacak, İran'da, Polonya'da muteber pastaneler açacak kadar. Sonra, Hemşinliler fırıncılığı, pastacılığı bütün Türkiye'ye taşıdılar. Memleketin hem büyük kentlerinde hem taşrasında pastaneler açtılar; pek çok yerde, oranın ilk pastanesiydi bunlar...

Uğur Biryol'un sözlü tarih çalışmasına dayanan kitabı, bu uzun mu uzun göç hikâyesinden enstantaneler sunuyor. Rusya'ya ilk gidişte çekilen meşakkatten saltanatlı patronluk günlerine, Ekim Devrimi'nden sonra Tahran'a, Polonya'ya, hatta Nazi kamplarına uzanan gurbet hikâyeleri... Türkiye'nin ünlü pastanelerinin geçmişi... Hemşin'in sosyal dönüşümü ve 'terkedilişi'... Pasta ve fırın ustalarının sanatlarına ve bu sanatta Hemşinlilerin özel yerine dair anlattıkları... Pek konu edilmese de aslında hepimizin aşinâsı bir 'memleket gerçeği'nden, taze poğaça gibi bir tadımlık.

Ünlü Şeflerden Özel Tarifler Eşliğinde
Küçük Tabaklar, Büyük Tatlar

Yazar: Dilistan Çilingiroğlu Shipman

Yayınevi: Boyut Yayın Grubu

Dilistan Çilingiroğlu Shipman'ın kaleminden, lezzet coğrafyasına yapılan gastronomi yolculuğu...

Ünlü şeflerin özel tarifleriyle küçük tabak mucizesine ve dünya lezzet kültürüne dair birçok bilginin yer aldığı bu eşsiz kaynak, gurmeler kadar yemek yapmayı seven herkesin başucu kitabı olacak.

Dilistan Çilingiroğlu Shipman'ın yanı sıra gastronomi dünyamızın ünlü şefleri David Shipman, Rudolph Van Nunen, Maximilian J. W. Thomae, Cem Erol ve Tahir Tekin Öztan’dan özenle seçilmiş lezzet reçeteleri...

İspanya'dan Tapas, Çin'den Dim Sum, Venedik’ten Cichetti, Japonya'dan Tempura ve Türk mutfağından sayısız meze, tariflerinin çarpıcı fotoğrafları ve pratik tarifleriyle...